Trái ngành phổ biến hơn bạn nghĩ
Một khảo sát của nhóm nghiên cứu thuộc Trường Quốc tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) công bố năm 2024 cho thấy: tính trung bình, khoảng 21,43% sinh viên tốt nghiệp làm trái ngành. Con số này không nhỏ, và ở một số nhóm ngành còn cao hơn nhiều.
Cụ thể, tỷ lệ làm trái ngành ở nhóm khoa học tự nhiên, toán và công nghệ thông tin khoảng 60,6%; nhân văn và nghệ thuật khoảng 63%; nông, lâm, ngư và thú y tới 67%. Ngược lại, nhóm kinh doanh và quản lý lại thấp nhất, khoảng 13,26%; còn kỹ thuật, công nghệ, kiến trúc và xây dựng ở mức 31,6%.
Nói cách khác, học một ngành rồi làm công việc hơi khác đi là chuyện rất bình thường, không phải là dấu hiệu của thất bại.
Vì sao trái ngành không đồng nghĩa với lãng phí
Phần lớn những gì bạn học được ở bậc đại học là kỹ năng nền: cách tư duy, cách tự học, cách giải quyết vấn đề và làm việc với người khác. Những thứ đó đi theo bạn sang bất kỳ công việc nào.
Thị trường nghề nghiệp cũng thay đổi nhanh; nhiều vị trí hôm nay thậm chí chưa tồn tại khi bạn mới vào trường. Việc rẽ hướng để bắt kịp cơ hội mới đôi khi là một lựa chọn khôn ngoan, chứ không phải đi chệch đường.
Chọn thế nào để bớt rủi ro trái ngành ngoài ý muốn
Nếu chưa thật chắc, hãy ưu tiên một nhóm ngành đủ rộng để còn rẽ nhánh về sau, và tập trung vào những kỹ năng lõi có giá trị lâu dài.
Quan trọng nhất là tìm hiểu kỹ nghề thật sự làm gì trước khi chọn. Bạn có thể dùng phần Khám phá ngành và Hành trình Khám phá Bản thân trên trang này để hình dung rõ hơn con đường phía trước.